Sterren staan elke dag vier minuten eerder gelijk

Vergelijk twee avonden

Kies op een heldere avond een herkenbare sterrengroep boven een vast herkenningspunt, zoals een dak. Die bereikt dezelfde positie elke dag ongeveer vier minuten eerder: na een week bijna 28 minuten.

1. Noteer de datum, tijd en je precieze kijkplek.
2. Teken de sterren ten opzichte van het dak of een boom.
3. Ga een week later ongeveer 28 minuten eerder op dezelfde plek staan.

Waarom de hemel voorloopt

De aarde draait ten opzichte van verre sterren in ongeveer 23 uur en 56 minuten eenmaal om haar as. Een gemiddelde zonnedag duurt ongeveer 24 uur, doordat de aarde intussen ook verder is gegaan in haar baan rond de zon. Op dezelfde kloktijd staan de sterren een week later daarom al verder naar het westen.

Houd hier rekening mee

Vier minuten is een benadering. Vergelijk binnen dezelfde tijdregeling: een overgang naar winter- of zomertijd geeft een extra uur verschil. De maan en planeten volgen deze eenvoudige sterrenregel niet. Je locatie, horizon en de datum bepalen de echte opkomsttijd. Circumpolaire sterren gaan op jouw locatie niet onder; vergelijk dus hun positie in plaats van hun opkomst.